Sprawdźmy, czego potrzebują dzieci w okolicy. Diagnoza potrzeb dzieci i rodziców w społeczności.

  • dlaczego warto przeprowadzić diagnozę w swoim środowisku – małe dzieci dobrze wiedzą, czego im potrzeba – warto docenić ich głos,
  • kogo zaprosić na pierwsze spotkanie,
  • jakie metody i techniki wykorzystać,
  • to czego się dowiedzieliście, jak wnioskować?
  • prezentacja wyników i wprowadzanie do swojego projektu oczekiwań mieszkańców.

Diagnoza potrzeb

Świetne projekty, inicjatywy często nie wzbudzają uwagi wśród osób albo grup, do których zostały skierowane. Powinniśmy raczej myśleć, jak zmienić zaproszenie i co w tym pomyśle jest “nie tak”, niż frustrować się brakiem odbiorców lub ich niechęcią, bo zwykle wpływ ma na tę sytuację wiele czynników. Jednym z nich może być to, że nie zapoznaliśmy się dokładnie z odbiorcami naszego pomysłu i nie zapytaliśmy czy przygotowywana przez nas propozycja ich interesuje.

Jak sprawić, aby nasz projekt czy nasze działania cieszyły się zainteresowaniem społeczności lokalnej? Oto kilka informacji o tym dlaczego diagnoza jest ważna, jak ją przeprowadzić i jakie korzyści może przynieść.

Diagnoza środowiska lokalnego jest swego rodzaju procesem badawczym, należy go odpowiednio zaplanować, dobrać metody badań, a na końcu poddać analizie, wyciągnąć wnioski i wykorzystać je przy tworzeniu projektu.

Może się wydawać, że przeprowadzenie diagnozy swojego środowiska to zadanie skomplikowane, wymagające dużych umiejętności, kompetencji. Jednak prościej mówiąc diagnoza polega na stawianiu pytań i szukaniu na nie odpowiedzi, na zbieraniu informacji i danych o społeczności lokalnej. Diagnoza kojarzy się z setkami stron analiz i wykresów, które umie zrobić niewiele osób i równie niewiele dobrze odczytać i zinterpretować . Jest to błąd, bowiem nawet małe badanie może dostarczyć cennej wiedzy o naszym środowisku. Takie analizy raczej nie zmienią całkowicie widzenia własnego środowiska, jednak mogą przynieść nowe informacje, ciekawe odkrycia.

Zachęcające do podjęcia identyfikacji środowiska mogą być skutki braku odpowiedniej diagnozy:

  • niewłaściwe określenie potrzeb środowiska do którego skierowane ma być działanie,
  • nieodpowiednie określenie kompetencji uczestników,
  • zignorowanie ograniczeń, które istnieją w środowisku,
  • nieskorzystanie z kapitału środowiska,
  • powielanie działań.

Diagnoza nie tylko dostarcza informacji, które będą pomocne do przygotowania projektu, ale również pozwala na przeprowadzenie konsultacji społecznych w sprawach, które są istotne dla lokalnej społeczności. Dobre rozpoznanie środowiska może podnieść efektywność działań, projektu. Podczas diagnozy środowiska lokalnego można odkryć problemy, które zdaniem społeczności stanowią realne utrudnienia. W tym rozdziale wskażemy, gdzie można znaleźć informacje o środowisku lokalnym oraz przedstawimy metody służące do przeprowadzenia efektywnej diagnozy.

Nasze doświadczenia budujemy w oparciu o wiele lat doświadczeń różnych organizacji, zachęcających do diagnozowania potrzeb swojego otoczenia podczas projektowania działań. Opieramy je także o nasze własne doświadczenia, podczas realizacji projektów powodujących powstawanie Gminnych Strategii Edukacyjnych, o których więcej można przeczytać m.in. tu: http://www.frd.org.pl/repository/upload/FK_Monitorowanie.pdf

Od czego zacząć?

Nigdy nie diagnozuj sam / sama!
Sztuka zadawania pytań, a dalej budowania na nich wiedzy, nie jest zadaniem dla samotników.[1] Przy przeprowadzaniu diagnozy warto jest mieć jedną osobę do pomocy, która będzie wspierać i dawać inne spojrzenie na problem. Może być to współpracownik, szef lub wolontariusz. Dbanie o to, żeby z diagnozą nie zostać samemu, jest naprawdę najlepszą drogą do sukcesu. Warto poświęcić czas i energię na zaangażowanie innych, ponieważ przełoży się to na jakość pracy i zwiększy szansę na to, że:

  • Doprowadzimy proces badawczy do końca i jednocześnie nie przypłacimy tego frustracją i nerwami,
  • Napiszemy ciekawy raport, który nie będzie zbiorem oczywistości,
  • Wpłyniemy na sposób działania kilku lokalnych instytucji, co naprawdę może zmienić sytuację małych dzieci i ich rodziców w naszej miejscowości / mieście czy gminie. [2]

Głównym zadaniem zespołu przeprowadzającego diagnozę jest stworzenie koncepcji badania, jego realizacja oraz wnioskowanie.

Gdzie szukać informacji?

Miejsce, w którym można szukać informacji do naszej diagnozy to przede wszystkim Urząd Gminy / Miasta. Warto zgłosić się np. do działu oświaty w gminie lub ośrodka pomocy społecznej, ośrodków kultury, wiejskich świetlic, rozejrzeć się za działającymi w okolicy organizacjami pozarządowymi. Warto zapytać ich i poinformować o tym, że biblioteka chce dowiedzieć się więcej o potrzebach społeczności, np. szczególnie skierowanych do małych dzieci. Dobrym pomysłem na rozpoczęcie diagnozy będzie wizyta w najbliższej jednostce samorządu terytorialnego lub sprawdzenie różnych potrzebnych danych na stronie Głównego Urzędu Statystycznego.

Kogo zaprosić na pierwsze spotkanie?

Grono osób, które warto zaprosić na pierwsze spotkanie, jest szerokie. Nie są to jedynie te osoby, które mogą być partnerami lub uczestnikami w działaniu lecz władze i inne osoby, które warto poinformować o waszym działaniu i planach. Władze m.in. dlatego, aby zwrócić im problem na daną dziedzinę i uzyskać środki finansowe.

Jakie metody i techniki wykorzystać?

Prezentacja wyników i wprowadzenie do swojego projektu oczekiwań mieszkańców

Muszą być to pytania, które posuwają naszą pracę do przodu, dające pomysł na to jakie działania podjąć.

Na lepsze dopasowanie kontekstu projektu dla społeczności lokalnej należy określić zasoby i potrzeby, jak również rzetelnie zidentyfikować specyfikę miejsca, w którym pracujemy.

Nasza inicjatywa / pomysł jest swojego rodzaju produktem – produktem, który trzeba dobrze sprzedać. Aby był to dobrze dobrany produkt należy poznać i zdiagnozować potrzeby „klientów”.

Poznawanie „Klienta” polega na dochodzeniu do jego motywów, poznawaniu sytuacji w jakiej się znajduje, jego oczekiwań, możliwości, które posiada.

Poszerzanie wiedzy o swoim środowisku lokalnym to nie tylko zadawanie pytań lecz również szukanie informacji.

http://www.mazowia.org.pl/files/diagnoza_lokalna_magdalena_arczewska_1s6z.pdf

http://www.rownacszanse.pl/books/3769_Diagnoza_potrzeb_mlodziezy.pdf

http://sciaga.pl/tekst/81960-82-diagnoza_srodowiska_lokalnego

http://witrynawiejska.org.pl/data/Diagnoza_potrzeb_mlodziezy.pdf