Szanse i zagrożenia wynikające z korzystania z internetu

Internet to ogólnoświatowa sieć komputerowa, określana również jako sieć sieci. Odgrywa on znaczącą rolę w życiu ludzi, zajmuje im coraz więcej czasu i przenika do kolejnych dziedzin ich życia. Dlatego też warto określić podstawowe funkcje, jakie pełni Internet w codzienności, są to:

  • informacyjna,
  • kształcąca,
  • stymulująca, (przejawia się w rozbudzaniu zainteresowań i ciekawości),
  • interpersonalna, (umożliwia wirtualne spotkania i relacje z różnymi ludźmi),
  • wychowawcza, (w Internecie funkcjonuje wiele stron poświęconych poradnictwu, stylowi życia, wartościom i ideom duchowym),
  • ludyczna, (zasoby Internetu mogą też służyć po prostu rozrywce, np. gry, portale plotkarskie).

Internet to sieć informacyjna, w której można znaleźć wiele ważnych, ciekawych informacji. Obok informacji ważną zaletą Internetu jest możliwość nawiązania kontaktów z innymi osobami zainteresowanymi daną tematyką.

Pomimo wielu zalet i szans jakie daje internet, niesie on ze sobą wiele zagrożeń, na które najczęściej narażone są dzieci.

Korzyści korzystania z internetu:

  • łatwy dostęp do informacji,
  • łatwy dostęp do plików, książek, artykułów,
  • szybki przekaz informacji, ułatwiony kontakt z innymi użytkownikami internetu,
  • dużo ofert pracy,
  • dostęp do konta bankowego,
  • dostęp do rozrywki i kultury,
  • możliwość robienia zakupów przez internet,

Zagrożenia korzystania z internetu:

  • zagrożenie psychiczne, (uzależnienie, wirtualna rzeczywistość oderwana od życia),
  • pogorszenie wzroku, postawy,
  • Cyberbullying, (zjawisko oczerniania, kompromitowania, wyszydzania, szantażowania ludzi za pośrednictwem mediów elektronicznych),
  • zbyt duża anonimowość, zachowania nieetyczne, przestępczość komputerowa, bezkarność,
  • konkurencja dla bibliotek, (książki można czytać w internacie lub pobierać na komputer),
  • zbyt łatwy dostęp do niepożądanych informacji, (np. pornografii),
  • bezkrytyczne zaufanie do możliwości maszyny, „szok informacyjny”, zaprzestanie logicznego myślenia i analizy informacji,
  • szybki i łatwy sposób na zabicie czasu,
  • pliki cookies,
  • hakerzy, wirusy.

Dzieci i młodzież stanowią zdecydowaną większość użytkowników Internetu w Polsce.

Większość z nich zaczyna korzystać z Sieci będąc w wieku od 5 do 9 lat (58%) a co szóste z nich swoja przygodę z internetem rozpoczyna już od 4 roku życia lub jeszcze wczeœniej (16,1%).

Jak reagować na przemoc w internecie?

Z badania, które na zlecenie Fundacji Dzieci Niczyje przeprowadził Gemius, wynika że 71% dzieci trafia w Internecie na materiały pornograficzne, 51% – na materiały z brutalnymi scenami, a 28% na takie, które propagują przemoc i nietolerancję. Skala problemu jest zatem olbrzymia. [Bezpieczeństwo dzieci korzystających z Internetu]

Dziecku, które stało się ofiarą przemocy w internecie najbardziej potrzebne są pomoc i wsparcie ze strony dorosłych, rodziców, nauczycieli i bliskich im osób. Bardzo ważne jest, aby szybko zabezpieczyć dowody, które pozwolą odnaleźć sprawcę i zaprzestać jego dalszym działaniom. Dowody to wiadomości e-mailowe, sms, mms, wiadomości na portalach społecznościowych takich jak Facebook i Nasza-Klasa, wszelkiego rodzaju wpisy i komentarze na stronach internetowych, poniżające zdjęcia, grafiki; treści rozmów z komunikatorów oraz czatów. Tego typu dowody można archiwizować, zapisywać oraz kopiować.

Jako osoby dorosłe, niezależnie od tego czy jesteśmy naocznymi świadkami przestępstwa lub zauważyliśmy je w internecie, mamy obowiązek zgłosić to na policję i zadbać o spokój najmłodszych użytkowników internetu. Tego typu przypadki zgłaszamy do Wydziału do Walki z Cyberprzestępczością, która znajduje się w Komendzie Głównej Policji.

Jak przeciwdziałać problemowi?

Aby efektywnie przeciwdziałać problemowi jakim jest zagrożenie dzieci w Internecie potrzebujemy szeregu kompleksowych działań na płaszczyźnie prawa, edukacji i technologii.

  • Ludzie tworzący przepisy prawne powinni liczyć ze zmieniającą się rzeczywistością, postępem technicznym i w tym nowym świecie zauważać nowe, dotąd nieznane formy przestępstw w sieci, których ofiarami są tak często najmłodsi użytkownicy internetu. Najważniejszym aktem prawym obejmującym ochronę dzieci przed różnego rodzaju przejawami krzywdzenia jest Konwencja ONZ o Prawach Dziecka. Natomiast kwestie problemu wykorzystywania seksualnego dzieci w Internecie reguluje uchwalona przez Radę Europy Międzynarodowa Konwencja o Cyberprzestępczości. Krajowe przepisy dotyczące krzywdzenia dzieci i sieci są najczęściej następstwem ratyfikowanych umów międzynarodowych. W Polsce odpowiednie przepisy znajdziemy w kodeksie karnym oraz kodeksie cywilnym.
  • Jaka powinna być skuteczna edukacja na rzecz bezpieczeństwa dzieci w Internecie? – kompleksowa, (musi uwzględniać spektrum zjawisk uznanych za zagrażające dzieciom i korzystać musi z tradycyjnych oraz najnowszych form edukacyjnych),
  • projekty edukacyjne muszą liczyć się z szybkim rozwojem technologicznym, najnowszymi ustaleniami teoretycznymi i empirycznymi, aby w odpowiedni sposób ukazać zagrożenia dla dzieci jakie niesie internet,
  • ważne jest, aby edukować nie tylko najmłodszych użytkowników internetu, ale również ich rodziców, opiekunów, nauczycieli.

Jakie są najważniejsze aspekty edukacji w tej dziedzinie?

  • zapoznanie dzieci i młodzieży ze specyfiką zagrożeń w sieci,
  • nauczenie odbiorców korzystania z sieci w sposób pozwalający na uniknięcie zagrożeń,
  • nauczenie młodych internautów reagowania w sytuacjach zagrożenia.

Ciągły rozwój technologii ma ogromny wpływ na zagrożenia związane z internetem. Dzieci mają ciągły kontakt z urządzeniami elektronicznymi z dostępem do internetu. Narażone są na działalność przestępczą, aby temu zapobiec można skorzystać z licznych rozwiązań technologicznych. Istnieją rozwiązania sprzętowe, (hardware) oraz programowe, (software). Programy filtrujące, programy umożliwiające kontrolę w zakresie dostępu dzieci do zasobów internetu są bardzo pomoce. Zastosowanie Parental control, czyli kontroli rodzicielskiej daje szerokie możliwości monitorowania poczynań dzieci w sieci, np. ograniczają dostęp dzieci do wybranych stron internetowych, programów, aplikacji i gier; śledzenie aktywności dzieci online; raporty z treści rozmów i korespondencji.

Jednak najważniejszym elementem zabezpieczania dzieci przed szkodliwymi czynnikami internetu jest rzeczowa rozmowa. Rodzice powinni ustalić zasady korzystania z internetu oraz sposoby reagowania na niebezpieczne sytuacje. Więcej informacji znajdziesz na stronie Fundacji Dzieci Niczyich